Het verhaal van de Belgische krijgsgevangenen. door Karel Strobbe

Karel Strobbe vindt het fijn om te kunnen peilen naar de impact van zijn boeken en erover te interageren met lezers. Lezingen zijn een essentieel onderdeel van zijn auteurschap.

'Ontwapend: Belgische krijgsgevangenen in het Duitse Rijk, 1940-1945' verschijnt in april 2025. Het boek brengt een stuk geschiedenis dat in Vlaanderen onderbelicht is gebleven. Het vertelt het verhaal van de 225.000 Belgische militairen die in de lente en zomer van 1940 als krijgsgevangenen naar nazi-Duitsland werden gedeporteerd. Hoe werden ze gevangengenomen? Hoe verliep hun deportatie? In welke omgevingen kwamen ze terecht? Hoe gingen ze om met hun bewakers? Wat voelden, dachten en ondernamen ze? En in welke toestand keerden ze uiteindelijk terug naar huis?

Tijdens zijn lezing neemt Karel het publiek niet alleen mee in de historische gebeurtenissen, maar ook in het maakproces van het boek. Zijn aanpak weerspiegelt wat hij in het boek heeft geprobeerd te bereiken: een balans vinden tussen het grotere verhaal en de kleine, intrigerende verhalen van individuele personages, mensen van vlees en bloed.

In zijn lezing bespreekt Karel waarom hij bepaalde personages heeft gekozen en welke rol ze vervullen in het boek. Deze personages staan niet alleen voor zichzelf, maar vertegenwoordigen ook een ‘type’ krijgsgevangene: de avonturier, de nuchtere timmerman, de strenggelovige officier, de volhardende boerenzoon, de frêle onderwijzer... Hij neemt het publiek ook mee in de verschillende bronnengenres die hij heeft gebruikt, en hoe hij die bronnen heeft verwerkt tot zijn eigen tekst. De auteur leest bijvoorbeeld voor uit de briefwisseling tussen Edmond Louis, een Gentse majoor die vijf jaar in Duitsland gevangen zat, en zijn echtgenote Odile Joostens. Hun brieven schetsen een aangrijpend beeld, van een moeder die met vijf kinderen achterbleef en van een huwelijk dat jarenlang enkel via papier standhield.

Karel plaatst in zijn lezing de geschiedenis van Belgische krijgsgevangenen in een bredere historiografische traditie en verbind deze ook met filmische referenties. Zo bespreekt hij het verhaal van Henri Picard, een Belgische RAF-piloot die in maart 1944 betrokken was in een massaontsnapping uit een krijgsgevangenenkamp in Silezië. Deze ontsnapping is wereldberoemd geworden dankzij de Hollywoodfilm 'The Great Escape' (John Sturges, 1963). Tijdens zijn lezing vergelijkt hij de film met het ware verhaal: waar ligt de historische waarde van de film en waar neemt Hollywood een loopje met de feiten?